Net als veel andere landelijke delen van Japan was Naoshima in verval. Maar een ambitieus project om er een ‘kunsteiland‘ van te maken, heeft het omgevormd tot een reisbestemming van wereldklasse voor reizigers met een kunstzinnige achtergrond, en trekt mensen aan om naar het eiland te verhuizen.
We lopen langs de kustlijn van Naoshima en de Seto binnenzee. Mooie, ongerepte natuur en het landschap dat hier en daat overgaat in kunst van enkele van de grootste namen uit de hedendaagse kunstscene.
Het project om Naoshima om te vormen tot een “kunsteiland” begon in 1985. Dat was toen de lokale autoriteiten werden benaderd door Tetsuhiko Furutake, de CEO van Benesse Corporation, een “krachtpatser” die zich richt op de onderwijs- en uitgeverijen. Hij had een visie om van het eiland een kunstknooppunt van wereldklasse te maken en de burgemeester was het ermee eens dat dit een geweldig idee was.
De wereldberoemde architect Tadao Ando is vanaf het begin een sleutelpersoon in dit project geweest. In 1989 hield hij toezicht op de ontwikkeling van het Naoshima International Camp. Dit was toen de eerste van de iconische kunstwerken naar het eiland werd gebracht, waaronder Karel Appel’s sculptuur “Frog and Cat“.
Een paar jaar later werd het Benesse House Museum geopend. Dit exclusieve hybride hotel en kunstmuseum is nog steeds een van de hoogtepunten van het eiland. Hotelgasten kunnen de museumruimte bezoeken, zelfs na de normale openingstijden, iets dat misschien de enigszins steile prijzen rechtvaardigt, met eenpersoonskamers vanaf 30.000 yen per nacht. Het museum is ook ontworpen door Tadao Ando. Een deel van het museum, genaamd de Oval, is een kunstwerk op zich, met alleen gasten die er toegang toe hebben via een exclusieve monorailbaan.
In 2004 werd het Chichu Art Museum geopend. Dit ondergrondse museum is momenteel de hoofdbestemming op het eiland. Het concept richt zich op de relatie tussen mens en natuur. Naakte betonnen muren worden alleen bij daglicht verlicht, waardoor ze een andere ervaring bieden, afhankelijk van het tijdstip van de dag en de huidige weersomstandigheden. Ondanks dat delen van het museum het gevoel hebben een ondergrondse bunker te zijn, klinkt het geruis van de wind in de bomen en fluiten vogels nooit ver weg. Sindsdien zijn er ook twee andere grote musea op het eiland verschenen – een die Tadao Ando zelf eert, en een andere die het minimalistische werk van de Koreaanse kunstenaar Lee Ufan toont
Sinds 2008 heeft het ambitieuze project zich verspreid naar enkele andere nabijgelegen eilanden. Ten eerste, het kleine eiland Inujima (eiland van de hond) met minder dan 100 permanente inwoners. Hier is een verlaten koperen raffinaderij omgebouwd tot een kunstmuseum. Dit is sindsdien uitgebreid met de bouw van zes kunsthuizen – verlaten woonhuizen omgezet in kunst.
In 2010 kreeg Teshima ook een eigen kunstmuseum. Het museum heeft eigenlijk maar één kunstwerk, een betonnen structuur met vloeiende lijnen, ontworpen door Ryue Nishizawa die in symbiose leeft met een waterinstallatie van Rei Naito.
Datzelfde jaar zag ook de inaugurale editie van het festival voor hedendaagse kunst, “Setouchi Triennale“, op een totaal van zeven eilanden. Veel van de kunstwerken die tijdens de Triennale zijn onthuld, worden permanente stukken op de eilanden.
Dankzij het kunstproject en de toegenomen stroom toeristen trekt Naoshima nu ook veel jonge Japanners aan, die dromen over een langzamere levensstijl.
Als de locatie van de kunstsite Benesse is het eiland Naoshima een van de grootste toeristische attracties van de regio geworden en biedt het een unieke kans om enkele van de beste hedendaagse kunst van Japan te zien in een prachtige natuurlijke omgeving.
Bericht geplaatst in Azië, Logboek